Straż Ochrony Kolei dalej protestuje. Wywiad z przewodniczącym NSZZ SOK.

Straż ochrony kolei
fot. PKP PLK


Klika dni temu pisaliśmy o tym, że służby podległe MSWiA i Służba Więzienna otrzymały podwyżki, równolegle z nimi protestowała Straż Ochrony Kolei i jak się dowiedzieliśmy wcale nie chodziło jak błędnie wielu myślało o zwiększenie wynagrodzenia ale o wdrożenie projektu Ustawy o Straży Kolejowej w założeniach której zmienia się podległość formacji – przechodzi ona w kompetencje ministra spraw wewnętrznych.

Zbliża się 100 rocznica powołania Straży Ochrony Kolei, projekt ustawy o SOK wydaje się być „zawieszony” w tle ogromne lobby prywatnych agencji ochrony, które zarabiają na ochronie dworców blisko 60 mln zł rocznie. Nasuwa się pytanie o przyszłość tej formacji,  postanowiliśmy zapytać o nią przewodniczącego NSZZ Straży Kolei Pana Bogdana Jagielskiego.

Łukasz Wojtyła:
Dzień dobry, panie przewodniczący na wstępie pragnę podziękować za zgodę na udzielenie wywiadu,  może przybliżymy na początku państwa formacje, z ilu obecnie funkcjonariuszy składa się SOK.

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
W Straży Ochrony Kolei obecnie pracuje 2.874 funkcjonariuszy i 200 pracowników administracji, łączne zatrudnienie wynosi  3.074 osoby.

Łukasz Wojtyła:
Pod kogo podlega SOK i jakie są główne zadania tej formacji?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
Straż Ochrony Kolei funkcjonuje na podstawie Ustawy o Transporcie Kolejowym z dnia 28 marca 2003 r (Dz.U.2013,poz.1594,z póź.zmi) a także Decyzji Ministra Infrastruktury Nr. TK-4-44-28/04 z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie w spółce PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Straży Ochrony Kolei i Uchwały Nr. 154 Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Z dnia 01 lipca 2004 r. w sprawie o utworzeniu Straży Ochrony Kolei w spółce PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Więc do chwili obecnej, Straż Ochrony Kolei działa w spółce prawa handlowego a podstawowymi zadaniami funkcjonariusza Straży Ochrony Kolei jest, ochrona życia, zdrowia, mienia podróżnych jak i mienia kolejowego.

Funkcjonariusz Straży Ochrony Kolei posiada uprawnienia do:

  • Legitymowania, pouczania, ujęcia sprawców przestępstw, osób poszukiwanych i przekazania ich do policji.
  • Nakładania mandatów karnych na sprawców, którzy popełnili wykroczenia na obszarze kolejowym w pociągach i innych pojazdach kolejowych
  • Sporządzanie wniosków do Sądów o ukaranie, gdy sprawca odmówił przyjęcia mandatu karnego jak też za różnego rodzaju dewastacje mienia kolejowego.
  • Użycia środków przymusu bezpośredniego w stosunku do sprawcy jak – chwytów obezwładniających, kajdanek, pałki służbowej, paralizatora, psa służbowego i użycia broni palnej, kontrolowania samochodów poruszających się po terenie kolejowym czy nie przewożą skradzionego mienia kolejowego, kontrolowania punktów skupów złomu, czy na tych składowiskach nie znajduje się mienie pochodzące z kradzieży z terenu kolejowego. Posiadamy samochody służbowe oznakowane i uprzywilejowane, mobilne centra monitoringu, foto-pułapki, kamery, noktowizory i broń palną.

Współpracujemy ze wszystkimi służbami jak Policją, Żandarmerią Wojskową, Straż Graniczna, Służba Ochrony Państwa, Straż Miejska, Straż Gminna,Straż Pożarna, Inspekcja Transportu Drogowego, Straż Leśna, CBA, ABW, Krajowa Administracja Skarbowa. Rozporządzenie MSWiA z dnia 26 września 2003 r. wskazuje w jakich przypadkach funkcjonariusz Straży Ochrony Kolei może wykonywać swoje zadania poza obszarem kolejowym.

Struktura Straży Ochrony Kolei składa się z Komendy Głównej SOK, 16 Komend Regionalnych SOK, którym podlega 78 Posterunków SOK, ośrodek szkolenia SOK w Zbąszyniu i filia w Przemyślu.

Łukasz Wojtyła:
8 Listopada MSWiA podpisało długo wyczekiwane porozumienie ze związkami zawodowymi służb mundurowych, funkcjonariusze podlegli MSWiA otrzymają podwyżki, 13 Listopada Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło, że F-sze SW także otrzymają podwyżki, obecnie SOK została sama ze swoimi postulatami, czy w trakcie trwania protestu służb mundurowych NSZZ SOK chciało lub dostało propozycję do przyłączenia się do protestu?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei był by chętny wzięcia udziału w tym proteście, lecz nie jesteśmy w strukturach MSWiA i nie otrzymaliśmy zaproszenia ze strony związków zawodowych służb mundurowych, które są podległe pod MSWiA.

Łukasz Wojtyła:
16 Października br. F-sze SOK brali udział w pikiecie pod budynkiem MSWiA, jaki był tego cel? Jakie są postulaty NSZZ SOK?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
Wdrożenie projektu Ustawy o Straży Kolejowej Druk (UD69) opracowany przez MSWiA pod nadzorem Sebastiana Chwałka, został złożony w lutym 2018 r na Komitet Stały Rady Ministrów zapisany w punkcie nr 5 pod obrady, gdzie z niewiadomych przyczyn został zdjęty z obrad.

Projekt Ustawy o Straży Kolejowej porządkuje jej funkcjonowanie. W założeniach projektu zmienia się podległość formacji – przechodzi ona w kompetencje ministra spraw wewnętrznych i administracji. Ale przede wszystkim uporządkowuje status służby,poprzez zwiększenie uprawnień, które są niezbędne do utrzymania bezpieczeństwa na obszarze kolejowym – integralnej części państwa.

Możliwość skutecznej, samodzielnej realizacji zadań dzięki rozszerzeniu uprawnień Straży Kolejowej, prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczej, dochodzeniowo-śledczych, administracyjno-porządkowych. Obecnie Straż Ochrony Kolei, może prowadzić działania prewencyjne ale w przypadku popełnionych przestępstw na obszarze kolejowym jak kradzieże sieci i jej elementów, pobicia podróżnych itp. musi angażować policję.

Skuteczne działanie w przypadkach bezpośredniego zagrożenia jak zamachy terrorystyczne, przyznania uprawnień do rejestracji obrazu i dźwięku, kontroli bagażu i osób w obszarze ochrony danych osobowych – Straż Ochrony Kolei nie posiada takich uprawnień.

Wszystkie te zagadnienia odciążyłyby Policję w zakresie działania na obszarze kolejowym, gdzie Straż Ochrony Kolei może samodzielnie realizować te zadania.

Jak może funkcjonować formacja (SOK), która wyposażona jest w broń palną i powołana jest do ochrony życia, zdrowia i mienia podróżnych jak i mienia państwowego PKP  w spółce prawa handlowego. Protestujący funkcjonariusze SOK, nie domagali się podwyżek lecz uchwalenia ustawy o SK.

Łukasz Wojtyła:
Obecnie na dworcach kolejowych bezpieczeństwo zapewniają prywatne agencje ochrony, czy w pana ocenie są oni wstanie zapewnić bezpieczeństwo podróżnym i mieniu kolei?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
W tej chwili ochronę polskich dworców powierza się zewnętrznym spółkom prywatnym wyłanianym w przetargach. Kosztuje to budżet Państwa około 60 mln zł rocznie.

W ten sposób pieniądze publiczne trafiają do kieszeni firm ochroniarskich, których duża część wywodzi się ze środowisk doświadczonych funkcjonariuszy służb mundurowych i tajnych z okresu PRL.

Pracownicy ochrony nie posiadają podstawowych uprawnień do legitymowania, obszukania, nakładania grzywien w postaci mandatów karnych, ustalania danych osobowych pesel itp. We wszystkich przypadkach związanych z wybrykami chuligańskimi i zakłócaniem ładu i porządku przez podróżnego lub inną osobę na dworcach kolejowych muszą zgłaszać do Straży Ochrony Kolei lub Policji.

Łukasz Wojtyła:
Jakie według pana korzyści przyniosłaby zmiana prywatnych agencji ochrony na SOK?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
Ustawa, która ma podporządkować Straż Ochrony Kolei pod  MSWiA, ma też zakazywać prywatnym agencjom chronić majątek PKP, między innymi dworce kolejowe.

Ochronę dworców przejęła by wtedy Straż Kolejowa.

Funkcjonariusze straży ochrony kolej, są lepiej przygotowani do pełnienia tych zadań niż pracownicy firm ochroniarskich. Funkcjonariusze SOK są szkoleni na tym samym poziomie jak funkcjonariusze policji, posiadają certyfikaty dostępu do informacji zastrzeżonych, poufnych i tajnych w zależności od zajmowanego stanowiska. Nie wiemy jakie osoby pracują w tych firmach ochroniarskich, gdyż nie są one sprawdzane, poddawane kontroli i nadzorowania jak funkcjonariusz SOK. Na kolei na dworcach są też obiekty krytyczne jak, węzeł telekomunikacyjny i energetyczny, gdzie muszą być zabezpieczane przez formację państwową. Obiekty dworców kolejowych narażone są na ataki terrorystyczne co mieliśmy do czynienia w ostatnich latach w różnych miejscach świata gdzie zginęli ludzie. To bezpieczeństwo musi obywatelom zagwarantować profesjonalna formacja państwowa jak Straż Kolejowa, gdzie na dworcach zostały zlikwidowane komisariaty kolejowe policji.

Gdy ustawa o straży kolejowej była procedowana w MSWiA, to odezwało się potężne lobby firm ochroniarskich, gdyż straciliby oni potężne interesy pozyskujące ogromne pieniądze z budżetu państwa.

Łukasz Wojtyła:
Szansą był projekt ustawy o SOK zgłoszony przez MSWiA w 2016r. Zapytaliśmy ministerstwo na jakim obecnie etapie jest projekt. Otrzymaliśmy odpowiedź, że projekt oczekuje na wpis do wykazu i w chwili obecnej znajduje się on na etapie prac w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ostatni zapis w pracach nad projektem na stronach MSWiA wskazuję na datę 4 Czerwca 2016 r i jest to uwaga NSZZ Solidarność do projektu, od tamtej pory do dziś jest cisza, czy to oznacza, że projekt został porzucony?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
Jak wcześniej nadmieniłem, cały projekt ustawy o SK (Druk(UD69) został przygotowany i miał być omawiany w lutym br na Radzie Ministrów i został zdjęty z obrad. Nie znamy przyczyn co było powodem jego zdjęcia. W dniu 14 marca 2018 r spotkałem się z Joachimem Brudzińskim ministrem konstytucyjnym w siedzibie MSWiA, przedstawiając sytuację Straży Ochrony Kolei. Do chwili obecnej brak odpowiedzi ze strony ministra. Wiem, że obecnie sprawą SOK zajmuje się w MSWiA sekretarz stanu Krzysztof Kozłowski.

Łukasz Wojtyła:
W dokumencie „ocena skutków regulacji” umieszczonym na stronie MSWiA można znaleźć informację, że w pierwszym roku funkcjonowania nowej ustawy o SOK państwo by musiało ponieść koszty rzędu 30 mln zł a w perspektywie najbliższych 10 lat od dnia wejścia ustawy kwota ta sięgała by blisko 470 mln zł. Czy według pana to właśnie jest główną przyczyną „zamrożenia” projektu ustawy?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, otrzymuje z budżetu państwa na funkcjonowanie Straży Ochrony Kolei 300 mln złoty rocznie. Po wejściu ustawy o Straży Kolei te koszty się nie zmienią. Zgodnie z OSR to 3000 funkcjonariuszy SOK i 200 pracowników administracji. Taki stan zatrudnienia wystarczy do realizacji zadań, co najmniej na 5 lat bez zwiększenia etatów.

Łukasz Wojtyła:
Czy NSZZ SOK planuje zaostrzenie formy protestu?

NSZZ F-szy SOK Bogdan Jagielski:
Na chwilę obecną czekamy, gdyż 27 listopada 2018 r obchodzona jest 100 rocznica powołania Straży Ochrony Kolei, pod patronatem Prezydenta RP Andrzeja Dudy. Na te obchody zaproszeni są najważniejsze osoby w Państwie. Przekonamy się, jak osoby zaproszone ustosunkują się do przyszłości Straży Ochrony Kolei.

Pragnę poinformować czytelników, że po 123 latach odzyskania niepodległości, Marszałek Józef Piłsudski w dniu 18 listopada 1918 r. powołał Straż Kolejową, pierwszą służbę mundurową, mając na względzie dobro obywateli szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego na obszarze kolejowym, strategicznym dla bezpieczeństwa Państwa.

Dodatkowym, a jak ważnym uprawnieniem było utworzenie przy dowództwach specjalnych oddziałów śledczych i wywiadowczych, w związku z zagrożeniami i kradzieżami występującymi na obszarze kolejowym.

Dowódcą Głównym Straży Kolei został Emil Rauer.

Powołana Straż Kolejowa miała szerokie uprawnienia do zwalczania przestępczość, zagwarantowania bezpieczeństwa ważnych obiektów kolejowych przed sabotażem, ochronę mienia kolejowego, jak też ochronę ludności przed rabunkami.

a) prawo do legitymowania i zatrzymywania

b) prawo do nakładania grzywien w drodze doraźnych nakazów karnych

c) prawo do noszenia i użycia broni palnej

Uprawnienia, które otrzymała Straż Kolejowa w tamtym czasie, były jednym z elementów w celu zbudowania silnego rodzącego się Państwa Polskiego.

Łukasz Wojtyła:
Bardzo dziękuję panu za rozmowę, pozostaje mi życzyć wszystkiego co najlepsze dla całej formacji SOK i wszystkiego dobrego z okazji zbliżającej się setnej rocznicy powołania SOK.

Dodaj komentarz

  Powiadom mnie gdy:  
Powiadom o